شانه یخ زده یا “چسبندگی کپسول شانه” عارضهای است که درد ،بی حرکتی و خشکی مفصل شانه مشخصه اصلی آن به شمار میرود. علایم خشکی شانه، درد و بی حرکتی معمولاً به تدریج شروع، به مرور زمان تشدید و در نهایت عموماً ظرف یک تا سه سال برطرف میشود. شانه یخ زده حدود ۲ درصد افراد جامعه را درگیر میکند. و معمولاً در سنین ۴۰ تا ۶۰ سالگی خود را نشان میدهد. این بیماری در میان زنان شایعتر است.
مراحل
در شانه یخزده و خشکی شانه ، کپسول شانه ضخیمتر و تنگتر میشود. رشتههای سخت موجود در این بافت سختتر میگردند. در بسیاری از موارد مایع مفصلی کاهش مییابد. در این شرایط شما قادر نخواهید بود – چه بهتنهایی و چه با کمک دیگران- شانه خود را حرکت دهید. این بیماری معمولاً در سه مرحله پیشرفت میکنند.
شروع انجماد
در مرحله شروع انجماد بهتدریج یک درد فزایندهای را تجربه خواهید کرد. همچنان که درد شما بیشتر میشود، دامنه حرکتی شانه شما نیز کاهش مییابد. مرحله شروع انجماد معمولاً بین ۶ هفته تا ۹ ماه طول میکشد.
مرحله انجماد
ممکن است در طی این مرحله درد بهبود پیدا کنند اما سفتی شانهها باقی میماند. در طی ۴ الی ۶ ماهه مرحله انجامد، انجام فعالیتهای روزمره بسیار سخت خواهد بود.
مرحله ذوب
در مرحله ذوب حرکت شانه به آرامی بهبود پیدا میکند. بازگشت کامل یا بهبود نسبی دامنه حرکتی شانهها معمولاً شش ماه تا دو سال طول میکشد.
در شانه یخزده، بافت نرم کپسول شانه، ضخیم، سفت و ملتهب میشود.
علتها و دلایل شانه یخزده
علل شانه یخزده به طور کامل شناخته شده نیست. هیچ رابطه مشخصی با شغل فرد ندارد. برخی از فاکتورها ابتلا به شانه یخزده را افزایش میدهند:
دیابت:شانه یخزده در افراد دیابتی بیشتر رخ میدهد ممکن است. ۱۰ تا ۲۰ درصد افراد مبتلا به دیابت، دچار این بیماری شوند. مکانیسم اثر آن هنوز شناخته شده نیست.
بیماریهای دیگر: برخی از مشکلات پزشکی دیگر را با شانه یخزده مرتبط دانستهاند، از جمله: کمکاری تیروئید، پرکاری تیروئید، بیماری پارکینسون، و بیماریهای قلبی.
بیتحرکی: بیتحرک ماندن شانه پس از یک دوره زمانی (به دلیل عواملی همچون: عمل جراحی، شکستگی یا آسیبهای دیگر) احتمال بروز شانه یخزده را افزایش میدهد. برای جلوگیری از شانه یخزده بلافاصله پس از آسیب یا جراحی بیمار باید شانه خود را به میزانی که پزشکان تجویز میکنند حرکت دهد.
علائم بیماری شانه یخزده
معمولاً درد شانه یخزده آزاردهنده و شدید است. معمولاً در طول دوره بیماری و زمانی که دست خود را حرکت میدهید بدتر میشود. معمولاً درد در ناحیه بیرونی شانه و گاهی اوقات در بازو واقع میشود.
معاینات پزشکی
معاینات فیزیکی
پس از بیان سوابق پزشکی و علائم، متخصص فیزیوتراپی شانه شما را معاینه میکند. ممکن است متخصص فیزیوتراپی با دقت و مهارت بالا، شانههای شما را در جهتهای خاصی حرکت دهد تا دردناک بودن ناحیه و محدودیتهای حرکتی شانه را مشخص کند. هنگامی که شخص دیگری شانه شما را به حرکت درآورد، به آن “دامنه حرکتی منفعل” میگویند. سپس از شما میخواهد خودتان شانههایتان را حرکت دهید تا ” دامنه حرکتی فعال” شما را نیز بررسی نماید. افراد مبتلا به شانه یخزده هم به صورت فعال و هم به صورت منفعل، دامنه حرکتیشان محدود میشود.
درمان
درمان شانه یخزده معمولاً نیاز به جراحی ندارد و بسته به شرایط، درمان با آموزش تمرینات خاص آغاز میشود. اغلب برای تسکین درد و التهاب، از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) استفاده میشود. ممکن است برای افرادی که قادر به تحمل داروهای (NSAIDs) نمیباشند و یا دردشان شدید است، داروهای تخدیری نیز تجویز شود.
بااینحال، درمان اصلی، فیزیوتراپی است. بیدرنگ پس از تشخیص بیماری، متخصص فیزیوتراپی با تمرکز بر تمرینات کششی و تقویتی آغاز میشود. این تمرینها در ابتدا توسط و یا تحت نظارت یک متخصص فیزیوتراپی انجام میشود. اما پس از مدتی با نظارت فیزیوتراپ، افراد خودشان نیز میتوانند آنها را انجام دهند. ممکن است روشهای دیگر مانند استفاده از یخ، گرما و امواج اولتراسونیک نیز مورد استفاده قرار گیرد تا درد کاهش یابد.
استفاده از آتلها و یا سایر ابزارهای ثابت کننده شانه توصیه نمیشود. درست است که حرکت باعث ایجاد درد میشود، اما حرکت مفصل هرچند هم محدود باشد، باعث بهتر شدن روند درمان میشود.
در کلینیک فیزیوتراپی دکتر سلیمانی فر
بر اساس علایم و نشانه ها و همچنین معاینات فیزیکی و بررسی دقیق بازو و شانه ، عارضه یخ زدگی شانه را تشخیص داده می شود و بسته به درجه یخزدگی شانه متخصص فیزیوتراپی بهترین روش های درمانی را به شما ارایه می دهد. روش های درمانی عبارتند از:
برنامه ورزشی برای شانه یخ زده
حرکت دادن شانه
درای نیدلینگ
اولتراسوند
لیزر
مگنت تراپی
برق درمانی به وسیله دستگاه TENS یا دستگاه تحریک الکتریکی عصب از راه پوست
بستن شانه یخزده با نوار چسب مخصوص
برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید با شماره ۳۲۷۰۷۰۸۹-۰۲۶ و ۰۹۳۷۱۷۱۷۹۵۹ تماس حاصل نمایید.
ورزشهایی برای کاهش درد و التهاب در سندروم شانه یخزده
برخی از تمرینات خاص به بازگرداندن دامنه حرکتی شانه کمک خواهند کرد. ممکن است این تمرینها تحت نظارت یک فیزیوتراپیست و یا در خانه انجام شوند. درمان شامل تمرینات کششی و یا سایر تمرینات افزایش دهنده دامنه حرکتی میباشد. گاهی اوقات برای کمک به شل شدن شانهها، قبل از تمرینات کششی میتوان شانه را گرم نمود.
هر تمرین ورزش کتف را به طور منظم ۱ تا ۲ بار در روز انجام دهید و جهت بهتر انجام دادن تمرینها، قبل از شروع دوش آب گرم بگیرید یا از یک بطری مملو از آب داغ استفاده کنید.
احساس کشش یا درد خفیف در طول انجام ورزش تقویت عضلات شانه طبیعی است، اما چنانچه درد شدید بود یا بیشتر از ۳۰ دقیقه طول کشید، انجام تمرین توصیه نمیشود. تمرینها را به یک باره قطع نکنید، بلکه به تدریج تعداد دفعات انجام تمرینها را کاهش و وقفه بین دو نوبت را افزایش دهید.
تمرینات توصیه شده برای درمان شانه یخزده:
پاندول
در تصویر انجام این وررزش برای درد شانه را برای شانه چپ مشاهده میکنید. برای شروع رو به جلو خم شوید و دست را روی تکیه گاه بگذارید. بگذارید دست در کنار بدن تاب بخورد.
حرکت دست در ابتدا رو به جلو و عقب است. سپس دست را در دو جهت ساعتگرد و پادساعتگرد به صورت دورانی تاب دهید.هر حرکت را ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید.